رودهها طویلترین اندام در بدن هستند که به صورت حلقوی روی هم قرار دارند. غذا برای رسیدن به معده و هضم و دفع باید از این مسیر طویل عبور کرده تا فرایند گوارش تکمیل شود. در طی این فرایند مواد غذایی توسط سلولهای پوششی روده کوچک جذب و مابقی به صورت مدفوع درآمده و دفع میشوند. چنانچه بر سر راه این چرخه مانعی ایجاد شود، در اصطلاح پزشکی فرد دچار انسداد روده شده است. در این حالت مواد غذایی، گاز یا مایعات امکان عبور از روده را نخواهند داشت. به وجود آمدن این مشکل در بدن خطر جدی محسوب شده که در صورت عدم تشخیص با سونوگرافی شکم و درمان به موقع، با افزایش مواد غذایی در مسیر روده باعث سوراخ شدن یا پارگی روده بزرگ خواهد شد. تحت این شرایط محتوای داخل روده که دارای حجم زیادی میکروب هم هستند، وارد بدن بیمار میشود. بروز این مشکل بسیار خطرناک بوده و حتی منجر به مرگ بیمار خواهد شد. از این رو باید هر چه سریعتر نسبت به درمان آن اقدام کرد.
در همین خصوص توصیه می کنیم جهت تشخصی مشکلات روده به سونوگرافی آوا در شهرری مراجعه کنید.
نقش سونوگرافی در تشخیص التهاب و انسداد روده
یکی از راهکارهای کاربردی در تشخیص بیماریهای داخلی، انجام تصویربرداری است. از این رو انجام سونوگرافی روده و معده نیز یکی از راهکارهای مهم در تشخیص بیماریهای دستگاه گوارش محسوب میشود. چرا که به ارزیابی قسمتها و بخشهای مهم دستگاه گوارش میپردازد. بدین ترتیب هرگونه عارضه یا ناهنجاری در این بخش از بدن، به کمک این تصویربرداری قابل مشاهده خواهد بود. در این میان التهاب و انسداد روده یکی از مواردی است که انجام سونوگرافی نقش مهمی در تشخیص آن ایفا میکند. از جمله موارد مورد بررسی در این عارضه دستگاه گوارش، میتوان به علائم و نشانههای زیر اشاره کرد:
ضخیم شدن دیواره روده
روده در حالت طبیعی دارای یک ضخامت استاندار است؛ اما در صورت ایجاد التهاب در این قسمت ضخامت آن بیش از ۳ میلیمتر خواهد شد. علاوه بر این در صورت ابتلا به بیماری کرون، ضخامت دیواره روده حتی به بیش از ۴ میلیمتر نیز میرسد. با انجام سونوگرافی برای این موارد پزشک حتی قادر به مشاهده از بین رفتن لایههای طبیعی روده نیز خواهد بود.
افزایش عروق
با انجام سونوگرافی با دستگاههای پیشرفته مثل سونوگرافی داپلر رنگی، پزشک قادر به مشاهده افزایش جریان خون در روده ملتهب خواهد بود. این نشانه که یکی از علائم بیماری روده است، با انجام سونوگرافی قابل تشخیص بوده و پزشک سریعتر قادر به شروع روند درمان خواهد بود.
چربی مزانتریک اکوژنیک
یکی از ویژگیهای التهاب فعال روده به ویژه در بیماری کرون، وجود چربی مزانتریک هیپواکوئیک است. این چربی با احاطه روده باعث ملتهب شدن آن میشود که یکی از دلایل انسداد روده نیز به شمار میرود.
گشاد شدن حلقههای روده
قطر طبیعی روده به طور طبیعی کمتر از ۳ سانتیمتر است. به همین دلیل هرگونه گشاد شدن بیش از حد نشان دهنده انسداد روده بوده که با انجام سونوگرافی قابل تشخیص خواهد بود.
سطوح مایع
یکی از مهمترین کاربردهای سونوگرافی روده و معده شناسایی سطح مایع در حلقههای گشاد شده روده است.
نقطه انتقال
در این مورد التهاب روده و تشخیص با سونوگرافی در شرایطی اتفاق میافتد که بیمار وارد مرحله حادی شده که باید پزشک برای جراحی او برنامهریزی کند. انجام تصویربرداری از روده در چنین مواردی برای تعیین نقطه انتقال بین روده متسع و غیر متسع صورت میگیرد.
علل انسداد روده
عوامل مختلفی میتواند در انسداد و چسبندگی روده تاثیرگذار باشد. ایلئوس پارالیتیک یا فلجی ماهیچهها یکی از موارد انسداد کاذب در روده است. در این شرایط ماهیچهها یا عصب مسئول در تنظیم انقباضات روده مختل میشوند. همین امر نیز باعث توقف حرکت غذا و مایعات در سیستم گوارش میشود. این مشکل که میتواند هر بخش از روده را درگیر کند، به دلایل مختلفی به وجود میآید. جراحی در شکم یا لگن، عفونت، وجود اختلال عصبی یا ماهیچهای مثل بیماری پارکینسون و مصرف برخی داروها که بر ماهیچهها و اعصاب تاثیر میگذارد را میتوان به عنوان دلایل انسداد رودهدر این مورد عنوان کرد. از دیگر دلایل احتمالی مسدود شدن روده میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- وجود تومورهایی که در مسیر روده باعث انسداد شدهاند.
- جای زخمها یا چسبندگیهای نواری شکل بین دو نقطه از بافت روده که میتواند بر اثر جراحت بعد از عمل روده بزرگ یا کوچک بهجامانده باشد.
- آسیبدیدگی روده در طی روند درمانهایی مثل پرتودرمانی.
- استفاده از برخی داروهای خاص مثل مخدرها، داروهای ضد اسهال و بعضی داروهای شیمیدرمانی که بر مجاری گوارش اثرات مخرب میگذارند.
- فشردگی مدفوع که بعضاً به دلیل یبوست مزمن یک توده بزرگ، خشک و سخت در داخل روده تشکیل داده و باعث انسداد روده بزرگ میشود.
- ابتلا به سرطانهای معده، کلورکتال، روده کوچک، رحم، پروستات، مثانه، تخمدان و سایر سرطانهایی که به ناحیه شکم گسترش پیدا میکند از دیگر عوامل چسبندگی و انسداد روده هستند. علاوه بر این برخی سرطانهای پیشرفته که باعث اعمال فشار به روده بزرگ و کوچک میشوند هم میتوانند منجر به چسبندگی و انسداد روده شوند.
- دیورتیکولیت به حالتی در بدن گفته میشود که کیسههای کوچک ایجاد شده در مسیر گوارش، ملتهب یا عفونی شده و بدین ترتیب یک عامل برای مسدود شدن روده میشود.
- بیماری التهاب روده مثل کرون
- پیچ خوردن روده در کودکان که عامل مهم انسداد روده است.
- پیچ خوردن کولون یا ولولوس
- فتق
انسداد و التهاب روده و تشخیص با سونوگرافی
یکی از سوالاتی که برای کاربران پیش میآید، این است که چگونه به کمک سونوگرافی میتوان انسداد روده را تشخیص داد؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم، در سونوگرافی روده و معده به کمک امواج صوتی با فرکانس بالا برای ایجاد تصویر از ساختارهای داخلی بدن استفاده میکنند. در شرایط عادی نمیتوان داخل معده و روده را دید، اما در فرایند تشخیص بیماریها متخصص سونوگرافی با استفاده از دانش و مهارت خود و انجام مانورهای خاص قادر به بررسی این موارد خواهد بود. بدین ترتیب با انجام اسکنهای سونوگرافی با بررسی جداره معده و رودهها و ضخامت آن در هنگام وجود انسداد، پزشک قادر به مشاهده ناحیه پیچیده در روده خواهد شد. برای انجام تصویربرداری تشخیصی سونوگرافیست با حرکت مبدل در قسمتهای مختلف سیستم گوارش، اقدام به ارسال امواج صوتی به بافتها و اندامهای داخلی میکند. با پژواک این امواج و دریافت آن توسط کامپیوتر تصاویر بخشهای مختلف دستگاه گوارش تولید میشود. این تصاویر در تشخیص التهاب و انسداد روده میتواند ضخامت دیواره روده، تحرک و عروق روده را مورد بررسی و ارزیابی دقیق قرار دهد. از آنجا که بررسی دیوارهها و عروق روده شاخصههای مهمی در تشخیص التهاب با انسداد روده محسوب میشوند، انجام سونوگرافی دقیق و تخصصی با دستگاه و تجهیزات پیشرفته در این شرایط از اهمیت بالایی در تشخیص و درمان این بیماری برخوردار خواهد بود.
علائم و نشانههای التهاب و انسداد روده
همانطور که گفته شد، انسداد رودهبر اثر تجمع مواد غذایی و مایعات در بخشی از روده به وجود میآید. از جمله علائم و نشانههایی که بیمار با مشاهده آن به پزشک مراجعه میکند، دردهای شکمی است. تجمع فشار ناشی از این عارضه ممکن است به پاره شدن روده و ورود محتوای مضر روده و باکتری به داخل بدن و مرگ بیمار شود. از این رو باید این بیماری جدی گرفته شده و با مشاهده علائم و نشانههای زیر، دراسرعوقت به پزشک متخصص مراجعه شود:
- نفخ یا تورم در معده
- حالت تهوع و استفراغ
- یبوست
- دفع مقدار کمی مدفوع آبکی
- کاهش اشتها
- معده درد یا گرفتگی معده
- احساس سیری
- ناتوانی در عبور گاز معده
- بوی بددهان
- اسهال
- انقباضات شدید شکم
- تب
- صدای غرغر غیر طبیعی یا فقدان صدا در شکم
- احساس ضعف و بیحالی
- ضربان قلب سریع
- ادرار تیره و علائم کم آبی
و…
روشهای تشخیص انسداد روده
از جمله روشها و راهکارها برای بررسی و تشخیص التهاب و انسداد روده، میتوان به گزینههای زیر اشاره کرد:
معاینات پزشکی
با بروز علائم این بیماری و سابقه فیزیکی، پزشک اقدام به انجام معاینات فیزیکی میکند. در صورت تورم در شکم یا وجود نواحی حساس به لمس در حین انجام معاینات، پزشک احتمال انسداد روده را خواهد داد. استفاده از استتوسکوپ و گوش دادن به صدای روده از دیگر موارد در انجام معاینات فیزیکی است.
اشعه ایکس
بعد از انجام معاینات فیزیکی و برای تایید التهاب و انسداد روده، پزشک تصویربرداری با اشعه ایکس را تجویز خواهد کرد؛ اما باید عنوان کرد برخی از موارد انسداد روده با این تصویربرداریهای معمولی قابل تشخیص نخواهد بود.
سیتیاسکن
این روش تصویربرداری که باز هم از اشعه ایکس استفاده میشود، پزشک قادر به مشاهده زوایای مختلف روده با تصاویر چندوجهی است. انجام تصویربرداری سیتیاسکن در مقایسه با عکسبرداریهای معمولی، جزئیات بیشتری را در مورد این عارضه به نمایش در میآورد.
سونوگرافی
در این روش تصویربرداری غیرتهاجمی با ارسال امواج صوتی به بدن بیمار و پژواک آن، تصاویر نواحی مختلف بدن تولید میشود. استفاده از این روش تصویربرداری با توجه به امنیت بیشتر آن بر سلامتی افراد، برای تشخیص انسداد روده به ویژه در کودکان در ارجحیت است.
تست انما باریم
در این تصویربرداری با اشعه ایکس، پزشک قادر به مشاهده تغییرات یا ناهنجاریها در روده بزرگ خواهد بود. برای انجام تصویربرداری سونوگرافیست یک لوله کوچک و لیزر را از راه مقعد وارد روده راست بیمار میکند. سپس کیسههای حاوی باریم به لوله وصل تا محلول باریوم وارد روده بزرگ شود. بدین ترتیب با تزریق این مایع به درون روده تصاویر با کیفیتتری با اشعه ایکس تولید میشود. در حین انجام این تست ممکن است هوا به درون روده بزرگ وارد شود که این کار نیز برای افزایش کیفیت تصاویر انجام میشود.
مراحل انجام سونوگرافی تشخیص التهاب و انسداد روده
به طور معمول باید قبل از انجام این نوع سونوگرافی، بیمار حداقل ۸ ساعت ناشتا باشد؛ البته خوردن مایعات ساده مثل آب و چای هیچ مانعی نخواهد داشت. لازم به ذکر است خوردن غذاهای چرب مثل کره، تخممرغ و… به دلیل انقباض کیسه صفرا ممنوع است. از خوردن نوشابههای گازدار و جویدن آدامس نیز به دلیل ایجاد نفخ در روده باید پرهیز کرد. در عین حال برای انجام سونوگرافی روده و معده باید مراحل زیر را طی کرد:
آمادهسازی بیمار
قبل از انجام سونوگرافی مطابق با مطالب گفته شده بیمار باید ناشتا باشد. رعایت این موارد باعث کاهش گاز روده شده و مانع از ایجاد اختلال در حین تصویربرداری میشود.
راهاندازی تجهیزات
دستگاه، مبدل، ژل و هرگونه ماده حاجب که جزو تجهیزات در این تصویربرداری تشخیصی انسداد رودهاست باید از قبل توسط تکنسین آماده شود.
قرارگیری بیمار در موقعیت مناسب
تحت این شرایط بیمار باید روی تخت به حالت پشت دراز بکشد. در حین انجام این تصویربرداری شاید سونوگرافیست از بیمار بخواهد برای کمک به بهبود تصویربرداری به یک طرف تغییر جهت دهد.
استفاده از ژل
برای انجام سونوگرافی و حرکت روان مبدل از مقداری زیادی ژل سونوگرافی استفاده و آن را روی شکم بیمار پخش میکنند. بدین ترتیب هوای ایجاد شده بین مبدل و پوست از بین رفته و فرایند انتقال امواج صوتی با قدرت بیشتری انجام میشود.
اسکن اولیه
در انجام این نوع سونوی تشخیص انسداد روده، از یک مبدل محدب با فرکانس پایین استفاده میکنند. در صورت تجویز سونوگرافی تخصصیتر، از مبدلهایی که فرکانس بالا داشته برای ارزیابی دقیقتر دیواره رود استفاده میشود.
تحلیل و تشخیص نهایی
در نهایت با تولید تصاویر کافی از وضعیت روده، متخصص میتواند به یک جمعبندی کلی از وضعیت بیماری برسد.
سونوگرافی تشخیصی انسداد روده به چند روش انجام میشود؟
برای بررسی و ارزیابی دقیقتر در چنین تصویربرداریهایی از دیوار روده، از سونوگرافی با فرکانس بالا استفاده میشود. بدین ترتیب تشخیص بیماریهای این قسمت از بدن مثل کرون و کولیت اولسراتیو توسط پزشک، با تصاویر واضحتر و دقیقتر قابل مشاهده خواهد بود. در ادامه به شرح کاربردیترین سونوگرافیها در تشخیص التهاب و انسداد رودهخواهیم پرداخت:
سونو معمولی از طریق شکم
نوع متداول و اولیه در تشخیص دردهای شکمی یا علائم گوارشی، سونوگرافی شکمی است. در این روش سونوگرافیست از یک پروب محدب برای ارسال امواج صوتی و تصویربرداری از اندامها و ساختارهای شکمی استفاده میکند. بدین ترتیب هرگونه ناهنجاریهای فاحش مثل تجمع مایعات و تودههای قابل شناسایی خواهد بود. ضمن اینکه استفاده از این روش در تشخیص انسداد روده کمک بسیاری به پزشک خواهد کرد.
سونوگرافی کنتراست افزوده
در این روش تصویربرداری از عوامل کنتراست میکروحباب به منظور بهبود تصاویر از جریان خون و عروق حاضر در روده استفاده میشود. این روش تصویربرداری به تشخیص تنگیهای حاصل از التهاب، فیبروتیک، ارزیابی نوع بیماری و شناسایی عوارضی مثل آبسه یا فیستول کمک میکند. بدین ترتیب و با این روش کمی تخصصیتر که با افزایش دقت همراه است، تشخیص التهاب و انسداد رودهکاربردیتر انجام خواهد شد. به همین دلیل این روش تصویربرداری معده و روده در تشخیص به موقع بیماریها موثرتر و کاربردیتر است.
سونوگرافی الاستوگرافی
این تکنولوژی جدید در تصویربرداری قادر به ارزیابی سفتی بافت روده و نشان دهنده التهاب یا فیبروز است. به همین دلیل از این روش تصویربرداری نوین برای بیماریهای روده استفادههای کاربردی میشود. سونوگرافی الاستوگرافی میتواند به تمایز بین تنگی التهابی یا همان انسداد روده و فیبروتیک کمک کرده و با اطلاعات کاربردی، به روند برنامهریزی درمان توسط پزشک کمک شایانی کند.
نکات مهم قبل از انجام سونوگرافی روده و معده
به منظور تشخیص و ارزیابی بهتر در این نوع تصویربرداری از معده و روده، بهتر است بیمار به موارد و نکات زیر قبل از انجام سونوگرافی توجه داشته باشد:
- حداقل بین ۶ تا ۸ ساعت قبل از انجام سونوگرافی ناشتا باشد.
- در صورت مصرف هرگونه دارویی باید با پزشک متخصص مشورت کند.
- چنانچه برخی از داروهای مصرفی باعث تحرک دستگاه گوارش شود، باید قبل از انجام سونوگرافی تشخیصی انسداد روده مصرف آن را متوقف کند.
- به جز نوشیدنیهای شفاف مثل آب، باید از مصرف مایعات گازدار خودداری کند.
- بهتر است یک تا دو روز قبل از انجام سونوگرافی از خوردن غذاهایی مثل لوبیا، کلمبروکلی و محصولات لبنی که باعث تولید گاز میشود پرهیز کند.
- برای انجام سونوگرافی تشخیصی انسداد روده،بهتر است لباسهای گشاد بپوشد. چرا که راحتتر قابل تنظیم بوده و سونوگرافیست راحتتر قادر به حرکت مبدل در سمتهای مختلف شکم خواهد بود.
مزایای استفاده از سونوگرافی در تشخیص التهاب و انسداد روده
استفاده از این روش سونوگرافی روده و معده مزیتهای بسیاری برای بیماران به همراه خواهد داشت:
- سونوگرافی تشخیصی انسداد روده یک روش غیرتهاجمی است که بدون نیاز به آرامبخش و بیهوشی انجام میشود.
- با توجه به عدم قرارگیری بیمار در معرض تشعشع، یک روش امن در تشخیص انواع بیماریهای دستگاه گوارش به شمار میرود.
- انجام سریع این گزینه تشخیصی با امکان ارزیابی شرایط روده
- تصویربرداری به این روش بدون محدودیت قابل استفاده برای همه بیماران با هر رنج سنی است.
- دسترسی آسان و هزینه کمتر این روش تصویربرداری در مقایسه با سایر تصویربرداریها
- به عکس تصویربرداری با اشعه ایکس شاهد تصاویری واضح از بافتهای دستگاه گوارش با انجام سونوگرافی هستیم.
- استفاده از تجهیزات و فناوریهای به روز در این تصویربرداری که باعث افزایش کیفیت تصاویر و تشخیص دقیقتر بیماریهای دستگاه گوارشی به خصوص انسداد رودهمیشود.
- تشخیص فوری و بدون عوارض بودن این نوع تصویربرداری از دیگر مزیتهای سونوگرافی روده و معده است.
عوارض انجام سونوگرافی معده و روده
انجام این نوع تصویربرداری جزو روشهای ایمن و بیخطر در علم پزشکی محسوب میشود. از آنجا که در این روش از امواج صوتی برای تصویربرداری استفاده میشود، به ندرت بیمار با عوارض روبرو میشود. تنها مواردی را که میتوان به عنوان معایب سونوگرافی تشخیصی التهاب و انسداد روده با آن اشاره کرد، شامل موارد زیر خواهد بود:
- فشار پروب در هنگام انجام سونوگرافی که به منظور وضوح بهتر تصویر انجام میشود، شاید برای برخی از بیماران ایجاد ناراحتی کند.
- ژل استفاده شده در سونوگرافی ممکن است در برخی بیماران عوارض کوچکی مثل حساسیت ایجاد کند.
در عین حال این عوارض عموماً موقتی بوده و در زمانی کوتاه، بعد از انجام سونوگرافی تشخیصی التهاب و انسداد رودهبرطرف خواهد شد.
هزینههای انجام سونوگرافی معده و روده
سونوگرافی یکی از روشهای متداول و رایج در تشخیص بسیاری از بیماریها است. به همین دلیل مراکز و موسسات بسیاری آماده ارائه خدمات پزشکی در این زمینه به بیماران هستند. قیمت انجام سونوگرافی تشخیصی در این زمینه، بسته به مرکز مورد نظر شما و استفاده از تجهیزات و داشتن مهارت متخصص سونوگرافیست متفاوت خواهد بود. دولتی، خصوصی یا خیریه بودن مرکز، خدمات تصویربرداری ارائه شده، موقعیت جغرافیایی مرکز، دستگاه و تجهیزات مورد استفاده، دقت تشخیص و مهارت پزشک، اعتبار و سابقه مرکز جزو مولفههای مهم در تعیین قیمت سونوگرافی تشخیص التهاب و انسداد روده به شمار میرود.
موسسه رادیولوژی و سونوگرافی آوا سونو
آوا سونو یکی از مراکز تصویربرداری پزشکی در جنوب شهر پایتخت و در محله شهرری است. این مرکز با همکاری پزشک مجرب و متخصص به دانش روز، آماده ارائه انواع خدمات تصویربرداریها با دستگاهها و تجهیزات مجهز به بیماران است. عکس رنگی از معده و روده با انجام سونوگرافی معمولی، داپلر (باریوم میل، ترانزیت روده و باریوم انما) از جمله سونوگرافیهای تشخیص دقیق بیماریهای سیستم معده و گوارش مثل انسداد روده است که توسط این مرکز انجام میشود. خدمات سریع تصویربرداری پزشکی با تعیین نوبت و در تمامی ایام هفته، در موسسه رادیولوژی و سونوگرافی آوا انجام میشود. این مجموعه با تمام بیمههای پایه قرارداد داشته، در نتیجه هزینههای مربوط به خدماتی این مراکز با نرخ بیمه محاسبه میشود. به منظور کسب اطلاعات بیشتر و تعیین نوبت برای انجام خدمات، میتوانید با شمارههای ۰۲۱۵۵۹۵۷۵۸۷ و ۰۹۹۰۲۷۱۴۹۳۴ با کادر اجرایی این موسسه در ارتباط باشید.
جمعبندی
یکی از راهکارهای پیشرفته در تشخیص التهاب و انسداد روده استفاده از تصاویر تولید شده با دستگاههای سونوگرافی است. این تصاویر با نمایش ساختار و بافتهای سیستم گوارش، هرگونه ناهنجاری یا تغییر در شکل طبیعی این اندامها را نشان میدهد. در این روش ایمن و غیرتهاجمی با ارسال امواج صوتی به بخشهای مورد نظر و انعکاس آن تصاویر تولید میشوند. از آنجا که در انجام این روش تصویربرداری بیمار در معرض تشعشعات نیست، جزو گزینههای ایمن برای تشخیص بیماریهای معده و روده در تمامی سنین بدون محدودیت محسوب میشود. با توجه به اینکه با انجام این تست پزشک قادر به تشخیص بیماری در سریعترین زمان ممکن است، با بروز علائم و نشانه این بیماری جزو اولین راهکارها برای تشخیص و درمان محسوب میشود. لازم به ذکر است که کیفیت انجام این تصویربرداری تا حد قابل توجهی به تشخیص بیعیبونقص بیماری توسط پزشک منجر میشود. از این رو در انتخاب این مراکز حتماً به اعتبار مرکز، تخصص و تجربه سونوگرافیست و استفاده از دستگاههای به روز و مجهز برای تشخیص این بیماری توجه ویژه داشته باشیم.