یکی از روشهای تصویربرداری تخصصی برای بررسی داخل رحم، سونو هیستروگرافی است. با این گزینه تشخیصی پزشک از مشکلات رحم و لگن بیمار مطلع و قبل از مشکل ساز شدن اقدام به درمان میکند. با توجه به اینکه بروز مشکل در این بخشها ریسک ناباروری در آینده را افزایش میدهد، تشخیص و درمان درست و به موقع از اهمیت بسیاری برخوردار است. به طور معمول برای تشخیص اختلالات و ناهنجاریهای رحمی از روش سونوگرافی معمولی استفاده میشود. چنانچه پزشک نیاز به اطلاعات دقیقتر از وضعیت رحم داشته باشد، از سایر روشهای دقیقتر مثل سونوگرافی واژینال یا همان هیستروسونوگرافی استفاده میکند. این روش معمولی و مناسب برای تشخیص انواع ناهنجاریها و مشکلات این نقطه از بدن است. در ادامه مقاله از آوا سونو به شرح همه جزئیات در این زمینه خواهیم پرداخت.
هیستروسونوگرافی چیست؟
این روش تصویربرداری که با نام سونو هیستروگرافی شناخته میشود، از امواج صوتی برای تولید تصاویر استفاده میکند. با توجه به استفاده از تجهیزات تخصصی و خاص در این تصویربرداری، پزشک قادر به تشخیص بسیاری از مشکلات رحم و لگن است. خونریزی بدون دلیل واژن، ناباروری و سقطهای مکرر از جمله مواردی شایع است که به کمک هیستروسونوگرافی یا Hysterosonography قابل تشخیص است. برای انجام تصویربرداری سونوگرافیست یک لوله کوچک را وارد واژن بیمار میکند. سپس مقدار کمی از محلول سالین استریل یا همان آبنمک صنعتی را به داخل رحم تزریق میکنند. این عمل باعث تشخیص و بررسی راحتتر و دقیقتر ساختار رحم خواهد شد. بدین ترتیب سونوگرافیست با استفاده از پروب اولتراسوند قادر به مشاهده و تولید تصاویر باکیفیت و بهتر از وضعیت پوشش داخل رحم خواهد بود. در نهایت پزشک سونوگرافیست ساختار و اشکال داخل رحم را در حالی که با آبنمک استریل پر شده به ثبت میرساند.
کاربردهای هیستروسونوگرافی
تصویربرداری به روش سونو هیستروگرافی به دلیل مختلفی مورد استفاده است. با توجه به اینکه در این روش کم تهاجمی پزشک قادر به مشاهده ساختار دیوار رحم است، بسیاری از مشکلات ایجاد شده در این ناحیه قابل تشخیص است. از جمله موارد پرکاربرد این نوع سونوگرافی رحم و لگن، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بانوانی که پریودهای سنگین و طولانیتر از حد نرمال دارند.
- مواردی که در بین قاعدگی دچار خونریزی واژینال میشوند.
- ایجاد درد در لگن که با گذشت زمان بهبود پیدا نمیکند.
- بیمارانی که سابقه دو تا چند سقطجنین داشته باشند.
- بررسی چسبندگی داخل رحم که میتواند حاصل عفونت یا جراحی باشد.
- ارزیابی ضخامت و کیفیت لایه داخلی رحم برای فرایند بارداری
- بررسی ناهنجاریهایی که بعد از یائسگی رخ میدهد.
علاوه بر این بسیاری از ناهنجاریهای رحم مثل پولیپ، فیبروم، ضایعات یا تودههای بدخیم رحم، نقایص مادرزادی و شکل غیر معمول رحم از دیگر مواردی است که با کمک سونو هیستروگرافی قابل تشخیص است. چسبندگی آندومتر، علائم آندومتریوز، علائم سرطان آندومتر و انسداد لولههای فالوپ از دیگر بیماریهای خاص رحم است که به کمک هیستروسونوگرافی قابل تشخیص است.
آمادگی لازم برای انجام هیستروسونوگرافی
برای انجام این تصویربرداری تشخیصی رحم و لگن، بیمار باید به برخی نکات مهم برای راحت انجام شدن و دقت بالای تصویربرداری توجه داشته باشد:
زمان مناسب
به طور معمول تصویربرداری سونو هیستروگرافی باید در زمان خاص انجام شود. بهترین تایم انجام این روش ۱۰ روز از زمان شروع قاعدگی است. بدین ترتیب چند روز بعد از اتمام پریود و قبل از تخمکگذاری، بهترین زمان برای انجام این تصویربرداری است. چرا که در این تایم دیواره رحم در نازکترین حالت خود بوده و احتمال بارداری نیز وجود ندارد.
رژیم غذایی
در روز انجام تصویربرداری بیمار نیاز به رژیم خاصی نداشته و میتواند به صورت عادی غذا بخورد و بنوشد.
محدودیتهای دارویی
در صورت مصرف داروهای خاص حتما باید پزشک خود را مطلع کنید. چرا که ممکن است نیاز به قطع مصرف دارو و یا جایگزین کردن داروی دیگر داشته باشید.
خالی بودن مثانه
به منظور راحتتر انجام شدن معاینه و دید بهتر ساختار رحم، بهتر است مثانه بیمار قبل از تصویربرداری خالی باشد.
پوشیدن لباس مناسب
به طور معمول برای انجام این روش مخصوص تصویربرداری، گان در اختیار بیمار قرار میگیرد. درعینحال بهتر است در روز انجام سونو هیستروگرافی لباسی راحت و گشاد بپوشید.
مصرف مسکن
به منظور جلوگیری از درد و ناراحتیهای احتمالی، برخی پزشکان به بیمار توصیه میکنند یک ساعت قبل از تصویربرداری از مسکنهای خفیف استفاده کنند.
استفاده از آنتی بیوتیک
با توجه به احتمال عفونت بعد از تصویربرداری هیستروسونوگرافی، ممکن است پزشک به شما توصیه کند که آنتی بیوتیک را در روز قبل و روز بعد از این روش مصرف کنید.
اطلاع از بارداری
این نکته مهم را حتما در مورد هیستروسونوگرافی به خاطر داشته باشید. انجام این نوع تصویربرداری باید در زمانی انجام شود که زن باردار نیست. چرا که انجام این نوع تصویربرداری میتواند برای جنین در حال رشد مضر باشد. به دلیل اهمیت بالای این موضوع و در صورت عدم اطمینان زن از بارداری، پزشک قبل از تصویربرداری آزمایشات بارداری تجویز خواهد کرد.
اطلاع از عوارض احتمالی
در صورتی که به مواد ضدعفونیکننده یا لاتکس حساسیت داشته و یا سابقه عفونتهای لگنی دارید، حتما باید پزشک یا سونوگرافیست را مطلع کنید.
مزایای تصویربرداری هیستروسونوگرافی
این روش تصویربرداری تخصصی پیشرفته و کم تهاجمی، در مقایسه با سایر روشهای تشخیصی رحم دارای مزیتهای بسیاری است:
دقت بالا در تشخیص مشکلات و ناهنجاریهای رحمی
با توجه به استفاده از محلول سالین استریل، پزشک قادر به مشاهده تصاویری دقیق از دیواره رحم است. به همین دلیل تشخیص ناهنجاریهایی مثل پولیپها، فیبروئیدها، چسبندگیها و سپتومهای رحمی راحتتر خواهد بود.
روش غیرتهاجمی
برای انجام سونو هیستروگرافی سونوگرافیست مجبور به هدایت یک لوله نازک به داخل رحم برای انتقال آبنمک است. این روند شاید برای برخی بیماران ناراحت کننده بوده و تا چند ساعت یا چند روز درد خفیف داشته باشند؛ اما در مقایسه با سایر روشها مثل جراحیهای تشخیصی این گزینه تصویربرداری کم تهاجمیتر بوده و نیاز به انجام بیهوشی ندارد.
ایمنی بالا
با توجه به استفاده از امواج صوتی اولتراسوند، هیچگونه خطر اشعه مضر برای بیمار وجود ندارد. به همین دلیل این نوع تصویربرداری یک روش ایمن و بیخطر برای تشخیص و بررسی وضعیت رحم و لگن محسوب میشود.
زمان کوتاه و راحتی بیمار
این روش تصویربرداری در زمانی بسیار کوتاه و چیزی حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه انجام شده و بیمار بعد از آن قادر به ازسرگیری فعالیتهای روزانه خود خواهد بود. درست است که این روش بدون درد و یا با درد خفیف همراه است، اما این موارد نیز در اغلب بیماران به سرعت برطرف میشود.
عدم نیاز به بیهوشی عمومی و بستری شدن
با توجه به غیرتهاجمی بودن و عدم برش جراحی، بیمار نیاز به بیهوشی عمومی و بستری شدن در بیمارستان را نخواهد داشت.
هزینه کمتر
هزینه سونو هیستروگرافی در مقایسه با سایر روشها مثل هیستروسکوپی یا جراحیهای تشخیصی، با هزینه کمتری همراه است. بدین ترتیب بیمار با صرف هزینه پایین و معقول قادر به ارزیابی اولیه مشکلات رحمی خود خواهد بود.
دسترسی آسان
استفاده از هیستروسونوگرافی به طور گستره در دسترس است. به همین دلیل بیماران به راحتی قادر به استفاده از آن در فرایند تشخیص مشکلات و ناهنجاریهای رحمی هستند.
بررسی اولیه قبل از انجام درمان ناباروری
با توجه به مشاهده ساختار و اجزای بخشهای مختلف رحم با انجام این نوع تصویربرداری، پزشک به اطلاعات مناسبی قبل از درمان دست پیدا خواهد کرد. بدین ترتیب برای درمان ناباروری مانند IVF راهکارهای مفیدتری ارائه خواهد کرد.
عوارض جانبی کم
به طور معمول سونو هیستروگرافی جزو روشهای تشخیصی با عوارض جانبی کم به شمار میرود. به طوری که اکثر بانوان این گزینه تصویربرداری را بدون مشکل جدی تحمل میکنند.
راهکاری مناسب در تشخیص
به کمک تصویربرداری هیستروسونوگرافی تا حد امکان مانع انجام جراحیهای غیرضروری خواهد شد.
معایب و عوارض سونو هیستروگرافی
در کنار مزایا و فواید بیشمار این نوع تصویربرداری، نمیتوان از عوارض این روش ایمن و کم تهاجمی غافل شد. درست است که این عوارض نادر بوده و اغلب بیماران این روش را بدون مشکل تجربه میکنند، اما بهتر است از برخی موارد احتمالی آن مطلع شوید:
- درد و ناراحتی خفیف در برخی بیماران
- خونریزی خفیف یا لکه بینی
- احتمال عفونت بعد از سونو هیستروگرافی
- امکان واکنش به محلول سالین استریل
- در موارد بسیار نادر باعث پارگی یا سوراخ شدن رحم میشود.
- امکان آلرژی و حساسیت به مواد ضدعفونیکننده
- به دلیل تزریق محلول نمکی امکان گرفتگی عضلات رحم وجود دارد.
- سرگیجه
- تهوع و استفراغ
- تغییرات در ترشحات واژن به دلیل استفاده از محلول سالین استریل
در انتهای این بخش باید مجدد عنوان کنیم که برخی از این عوارض سونو هیستروگرافی بسیار نادر هستند؛ اما در صورتی که با علائمی مثل درد شدید، خونریزی، تب یا علائم عفونت مواجه شدید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
نحوه انجام هیستروسونوگرافی
برای انجام تصویربرداری سونو هیستروگرافی که نهایتا ۳۰ دقیقه به طول میانجامد، سونوگرافیست مطابق روال زیر عمل میکند:
- در ابتدا از بیمار خواسته میشود که مثانه خود را خالی کند.
- سپس پزشک اقدام به معاینه لگنی به منظور ارزیابی وضعیت رحم و دهانه آن میکند.
- در ادامه سونوگرافیست مثل انجام معاینات زنانه یک اسپکولوم را داخل رحم قرار داده تا بافت آن کمی بازتر شود.
- به منظور ایمنی بیشتر و جلوگیری از بروز عفونت در این مرحله اقدام به تمیز کردن دهانه رحم با محلول ضدعفونی میکنند.
- سپس پروب یا مبدل دستگاه بااحتیاط داخل واژن بیمار قرار میگیرد.
- در ادامه و با قرارگیری مبدل داخل واژن، سونوگرافیست اقدام به ثبت تصاویر از بافت رحم و وضعیت آن میکند. این تصاویر قابل مشاهده روی صفحه مانیتور است.
- به منظور بررسی دقیقتر مشکلات و ناهنجاریهای درون رحم با کمک هیستروسونوگرافی، یک کاتتر از طریق واژن وارد حفره رحم میشود.
- به کمک این لوله مقدار کمی آبنمک استریل شده به داخل رحم تزریق میشود.
- در این مرحله از سونو هیستروگرافی با حرکت مبدل دستگاه اقدام به تصویربرداری مجدد از داخل رحم و بافت درون آن به صورت تخصصیتر میکنند.
- با اتمام تصویربرداری، کاتتر و پروب دستگاه به آرامی از بدن بیمار خارج شده و فرد قادر به ازسرگیری فعالیتهای روزانه خود است.
موارد و نکات بعد از انجام سونو هیستروگرافی
بعد از انجام این روش تصویربرداری تشخیصی، بهتر است بیمار برخی اقدامات و نکات ضروری را رعایت کند:
- تا چند روز بعد از بهبودی، از انجام هرگونه فعالیت بدنی حرفهای و ورزش کردن سنگین پرهیز کنید.
- با استراحت بیشتر مانع تشدید لکه بینی و قطع سریعتر خونریزی شوید.
- در صورت توصیه پزشک از رابطه جنسی در طی دوران نقاهت پرهیز کنید.
- از مصرف هرگونه داروی گیاهی یا شیمیایی در این دوره خودداری کنید. چرا که باعث تشدید خونریزی یا عفونت خواهد شد.
- به طور کلی از استحمام بیش از حد تا چند روز بعد از سونو هیستروگرافی بپرهیزید.
- به منظور بهبود سریعتر تمامی موارد و نکات بهداشتی را رعایت کنید.
موارد احتیاط انجام هیستروسونوگرافی
درست دست که این روش تصویربرداری در روند درمان مشکلات و ناهنجاریهای رحمی بسیار موثر است، اما برخی بیماران مجاز به انجام آن نخواهند بود. در موارد دارای ناهنجاریهای رحمی زیر باید حتیالامکان این روش انجام نشده یا با احتیاط بالا از این گزینه استفاده شود:
تنگی دهانه رحم
از اصطلاح تنگی دهانه رحم برای بیمارانی استفاده میشود که انتهای تحتانی رحم آنها باریک یا سفت است. به دلیل این شرایط جسمانی ورود کاتتر برای انجام سونو هیستروگرافی در این بیماران به سختی انجام میشود. وجود این عارضه باعث ایجاد درد و ناراحتی در بیماران در زمان انجام این روش تصویربرداری خواهد شد.
فیبروم و چسبندگی
در صورت وجود فیبروم و چسبندگی، باعث ایجاد انسداد لوله رحم میشود. تحت این شرایط مانع جریان مایع سالین استریل به داخل رحم و پوشش درست آن شده که این امر باعث عدم وضوح تصاویر ثبتی خواهد شد.
موارد دارای سابقه بیماری
- بیمارانی که مبتلا به عارضه التهاب لگن PID هستند، در صورت عدم درمان مجاز به انجام هیستروسونوگرافی نیستند.
- بیماران دارای مشکلات قلبی و مبتلا به PID مزمن، قبل از انجام سونو هیستروگرافی باید آنتی بیوتیک تجویزی پزشک را از چند روز قبل مصرف کنند.
هزینه سونو هیستروگرافی
هزینه انجام هیستروسونوگرافی یا همان سونوگرافی واژینال، به عوامل مختلفی بستگی دارد:
تجهیزات سونوگرافی
استفاده از دستگاههای پیشرفته در سونوگرافی واژینال، باعث تولید تصاویر با کیفیت بالا میشود. این امر به شناسایی و تشخیص بهتر پزشک کمک بسیاری میکند. از این رو مراکزی که از تجهیزات پیشرفته در این زمینه استفاده میکنند، هزینه بیشتری را دریافت خواهند کرد.
موقعیت جغرافیایی
از دیگر المانهای مهم در تعیین هزینه سونو هیستروگرافی میتوان به مکان مرکز تصویربرداری اشاره کرد. مسلما انجام این سونوگرافی در مراکز و شهرهای بزرگتر به نسبت شهرهای کوچکتر با نرخ بیشتری همراه است.
خدمات اضافی
چنانچه مرکز مورد نظر شما برای انجام این تصویربرداری خدمات اضافی مثل مشاورههای تخصصی و پیگیری بعد از سونوگرافی واژینال ارائه دهد، با افزایش هزینه همراه خواهد بود.
نوع مرکز
از دیگر مولفهها در تعیین قیمت نهایی هیستروسونوگرافی به نوع مرکز بستگی دارد. انجام این تصویربرداری در مراکز دولتی و درمانگاهها با هزینهای به مراتب کمتر از مراکز خصوصی و مراکز تصویربرداری تخصصی همراه خواهد بود.
حمایت و پوشش بیمه
نوع بیمه پایه و تکمیلی و میزان پوشش آن، از دیگر عوامل تعیین هزینه سونو هیستروگرافی محسوب میشود.
خدمات تکمیلی
در صورتی که همزمان با سونوگرافی واژینال پزشک سونوگرافی شکم را نیز برای تشخیص بهتر تجویز کند، مسلما با افزایش نرخ سونوگرافی همراه خواهد بود.
نیاز به بررسی تخصصیتر
چنانچه پزشک برای پیگیری درمانهای خاص یا اطلاع از وضعیت ناباروری گزارش تخصصیتر درخواست کند، نیاز به بررسی بیشتر داشته که با افزایش هزینه سونوگرافی همراه خواهد بود.
درعینحال بهتر است قبل از مراجعه با تماس مرکز تصویربرداری مورد نظر، از نرخ خدمات آن مطلع شوید.
انجام سونو هیستروگرافی در موسسه آواسونو
یکی از سونوگرافیهای تخصصی زنان سونو هیستروگرافی یا همان سونوگرافی واژینال است. این روش تصویربرداری به منظور بررسی و تشخیص دقیقتر ساختار و بافت رحم توسط پزشک تجویز میشود. بسیاری از مشکلات و ناهنجاریهای رحم و لگن به کمک این روش تصویربرداری قابل تشخیص است. موسسه آوا سونو در جنوب پایتخت و در محله شهرری، یکی از مراکز تصویربرداری مجهز است که ارائه کننده این خدمات به مراجعه کنندگان خود است. خدمات تصویری این مرکز اطلاعات بسیاری از وضعیت رحم، تخمدانها و اجزای داخلی سیستم تناسلی بانوان در اختیار پزشک قرار خواهد داد؛ البته باید خاطرنشان کرد این به معنای تشخیص قطعی بیماریهای خاص یا سرطان نخواهد بود. چرا که این موارد نیاز به استفاده از گزینههای تخصصیتر تصویربرداری دارد. به منظور کسب اطلاعات بیشتر از خدمات تصویربرداری متنوع این مرکز، هزینه و دریافت نوبت میتوانید از طریق شمارههای تماس آوا سونو با کادر اجرایی آن در ارتباط باشید.
جمعبندی
یکی از گزینههای ایمن و با دقت تصویربرداری، سونو هیستروگرافی است. در این روش به کمک امواج صوتی اولتراسوند و محلول سالین استریل، اقدام به تصویربرداری از رحم میکنند. بدین ترتیب و با وضوح تصاویر تولید شده از ساختار و بافت رحم، مشکلات رحمی با وضوح بالا قابل مشاهده است. در این روش کم تهاجمیتر بدون جراحی و بیهوشی، پزشک قادر به مشاهده ساختار و بافت رحم بیمار است. بهترین زمان انجام این نوع سونوگرافی چند روز بعد از اتمام دوره قاعدگی است. چرا که در این زمان دیواره رحم در نازکترین حالت خود بوده و امکان بارداری در این تایم نیز وجود ندارد. خونریزیهای غیرطبیعی رحم، بررسی ناهنجاریهای رحمی، تشخیص فیبروئیدها و پولیپها، بررسی چسبندگیهای داخل رحم، بررسی و ارزیابی قبل از درمان ناباروری، بررسی ضخامت و کیفیت لایه داخلی رحم، بررسی ناهنجاریهای پس از یائسگی، تایید وجود و موقعیت IUD با انجام این نوع تصویربرداری تشخیصی میسر است.
سوالات متداول
بهترین زمان برای انجام این نوع تصویربرداری بعد از اتمام دوره قاعدگی و قبل از شروع تخمکگذاری است. به همین دلیل ۱۰ روز بعد از شروع قاعدگی زمان مناسب این کار خواهد بود.
این گزینه یک روش کم تهاجمیتر نسبت به جراحی محسوب میشود، اما شاهد برخی عوارض نادر آن هستیم. درد و ناراحتیهای خفیف، خونریزی و لکه بینی خفیف، احتمال ایجاد عفونت، اسپاسم و گرفتگی عضلات رحم، سرگیجه، تهوع، استفراغ و…
استفاده از تجهیزات پیشرفته در مرکز تصویربرداری
نوع و موقعیت جغرافیایی مرکز تصویربرداری
نوع و میزان پوشش بیمه
ارائه خدمات اضافه
نیاز به بررسی تخصصیتر